In Japan neemt het aantal incidenten met beren ieder jaar toe. In sommige gevallen zijn het hele ernstige aanvallen met dodelijke afloop. Dit nieuws kan Japan reizigers en natuurliefhebbers een beetje afschrikken, maar het is belangrijk om te weten dat het risico op een echte confrontatie nog steeds heel erg klein is, vooral als je goed voorbereid bent.
Welke beren leven er in Japan?
In Japan komen twee soorten beren voor: de Aziatische zwarte beer (ook wel tsukinowaguma genoemd) en de grotere bruine Oessoeribeer (higuma). De zwarte beer leeft vooral op Honshu en Shikoku, in dichte bossen en berggebieden, en is kleiner (tot 120 kg) met een meestal schuwe aard, en kan agressief worden bij het beschermen van jongen of voedsel. De bruine beren vind je alleen op Hokkaido, waar ze veel forser zijn (tot wel 300-400 kg).
Een bruine beer in Hokkaido
De Japanse zwarte beer
Waar leven de meeste beren?
De beren in Japan houden zich vooral op in afgelegen, bosrijke en bergachtige gebieden, ver van de drukke toeristenpleisters. En dat is een opluchting. De kans dat je een beer tegenkomt in Tokyo bij een bezoekje aan Tokyo Tower of Senso-ji tempel is dus 0. En aangezien de meeste toeristen zich in of rond de grote steden bevinden, is de kans dat je een beer ziet heel erg klein.
Op Honshu en Shikoku vind je de Aziatische zwarte beer voornamelijk in regio’s zoals Tohoku (bijvoorbeeld Yamagata en Akita), de Japanse Alpen rond Nagano en Gifu, en de Chubu-bergen.
Op Hokkaido zijn het de bruine beren die domineren, vooral in Daisetsuzan National Park (bij Mount Tomuraushi) en de kustgebieden rond Rausu, Shiretoko National Park. Deze laatste herbergt ongeveer een 500-tal beren.
Als we naar de Kumamap kijken, is dit de top 10 regio’s waar de meeste beren zijn gespot:
- Akita
- Niigata
- Fukushima
- Iwate
- Aomori
- Toyama
- Nagano
- Hokkaido
- Kyoto
- Fukui
Wanneer is het beren-seizoen?
Het beren-seizoen in Japan begint meestal in het voorjaar, wanneer de beren uit hun winterslaap komen. Vanaf ongeveer apri, mei beginnen ze actief op zoek te gaan naar voedsel, wat hen vaker richting de bewoonde wereld leiden. Maar de echte piek bevindt zich in de herfst. In de herfst zijn ze namelijk bezig met het verzamelen van voedsel om de winter te overleven. Hierdoor worden ze vaak actiever en kunnen daardoor iets minder schuw zijn.
Beren zijn vooral actief tijdens de schemering en vroege ochtenduren.
De Kumamap: live inzichten
Als je precies wilt weten waar beren recent zijn gespot, check dan de Engelstalige Kumamap (熊マップ). Dit is een handige tool, die gebruik maakt van lokale nieuwsberichten, en Japanse websites. Door deze te combineren met berichten van de locals, krijg je een handige online kaart. Zo kun je vóór je bezoekje zien of een regio ‘rood’ kleurt en trails tijdelijk vermijden.
In bepaalde gebieden waar beren zijn waargenomen moet je opletten dat deuren van winkels handmatig open en gesloten dienen te worden. De sensoren zijn uitgeschakeld, om te voorkomen dat beren de winkels binnendringen.
Let op: dit zijn momentopnamen!
Moet je dus bang zijn voor een reis naar Japan?
Het risico op een dodelijke berenaanval in Japan is veel kleiner dan je waarschijnlijk denkt. In recente jaren ging het om rond de 6 tot 12 dodelijke gevallen per jaar. Dit was vooral onder locals in afgelegen gebieden. En onthoud dat Japan meer dan 125 miljoen inwoners heeft, waarvan 90% of meer nog nooit een beer heeft gezien.
Ter vergelijking: miljoenen Japanners en toeristen bezoeken jaarlijks de natuur zonder incidenten, en het aantal berenaanvallen is een fractie van andere risico’s. Je hebt bijvoorbeeld een grotere kans om te overlijden door het eten van mochi, (per jaar sterven er tientallen mensen door verstikking in deze kleverige rijstkoek tijdens Nieuwjaar), dan door een beer.
Als jouw reis alleen naar bekende toeristenbestemmingen is, dan hoef je je al helemaal niet druk te maken.
En mocht je toch naar onbewoonde plekken in Japan gaan? Weet dan dat je met geluid maken, in een groep wandelen en lokale waarschuwingen checken (via bijvoorbeeld Kumamap), de Japanse natuur nog steeds erg veilig is. Laat je niet afschrikken: ga voorbereid op pad en maak je avontuur onvergetelijk!